खासदारांना किती पगार मिळतो? वेतन, भत्ते, मोफत प्रवास, निवास आणि पेन्शनची संपूर्ण माहिती

देशाच्या संसदेत जनतेचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या खासदारांवर महत्त्वाची जबाबदारी असते. लोकसभा आणि राज्यसभा सदस्यांना कायदे तयार करणे, जनतेचे प्रश्न संसदेत मांडणे आणि मतदारसंघातील विकासकामांवर लक्ष ठेवणे यासारखी अनेक कामे करावी लागतात. त्यामुळे त्यांच्या कामकाजासाठी केंद्र सरकारकडून वेतनासह विविध भत्ते आणि सुविधा दिल्या जातात.

अनेक नागरिकांच्या मनात खासदारांना नेमका किती पगार मिळतो आणि त्यांना कोणत्या सुविधा दिल्या जातात, असा प्रश्न असतो. त्यामुळे या सुविधांची माहिती जाणून घेणे महत्त्वाचे ठरते.

खासदारांना किती वेतन मिळते?

सध्याच्या नियमांनुसार खासदारांना दरमहा 1 लाख रुपये मूलभूत वेतन दिले जाते. याशिवाय त्यांना विविध भत्ते आणि सुविधा स्वतंत्रपणे मिळतात. त्यामुळे एकूण लाभांची रक्कम वेतनापेक्षा अधिक असते.

मतदारसंघ आणि कार्यालयीन भत्ता

खासदारांना मतदारसंघातील कामकाजासाठी दरमहा 70 हजार रुपयांचा मतदारसंघ भत्ता दिला जातो. या निधीचा उपयोग मतदारसंघातील दौरे, नागरिकांशी संपर्क आणि इतर प्रशासकीय कामांसाठी केला जातो.

तसेच कार्यालयीन कामकाजासाठी दरमहा 60 हजार रुपयांचा कार्यालयीन खर्च भत्ता दिला जातो. या रकमेचा उपयोग कर्मचारी, कार्यालयीन साहित्य आणि दैनंदिन प्रशासकीय खर्चासाठी केला जातो.

प्रवासाच्या विशेष सुविधा

संसदीय कामकाजासाठी खासदारांना देशभर प्रवास करण्यासाठी विविध सुविधा दिल्या जातात. रेल्वेने मोफत प्रवासाची सुविधा उपलब्ध असते. याशिवाय विमान प्रवासासाठीही ठराविक सवलती आणि नियमांनुसार खर्चाची भरपाई दिली जाते.

परिणामी, खासदारांना संसद अधिवेशन, समिती बैठका आणि मतदारसंघातील कार्यक्रमांना उपस्थित राहणे सोपे होते.

दिल्लीतील निवास आणि वैद्यकीय सुविधा

संसदेचे कामकाज प्रामुख्याने नवी दिल्लीमध्ये होत असल्यामुळे खासदारांना सरकारी निवास व्यवस्था उपलब्ध करून दिली जाते. यामुळे त्यांना राजधानीत राहण्यासाठी स्वतंत्र खर्च करावा लागत नाही.

याशिवाय खासदार आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मोफत किंवा सवलतीच्या दरात वैद्यकीय सुविधा मिळतात. विविध सरकारी रुग्णालयांमध्ये उपचारांची सोय उपलब्ध असते.

संचार आणि कार्यालयीन सुविधा

खासदारांना फोन, इंटरनेट आणि इतर संचार सुविधा दिल्या जातात. तसेच कार्यालयीन कर्मचारी नेमण्यासाठीही मदत दिली जाते. त्यामुळे संसदीय आणि मतदारसंघातील कामकाज अधिक प्रभावीपणे पार पाडता येते.

निवृत्तीनंतरही मिळते पेन्शन

विशेष म्हणजे, खासदारांचा कार्यकाळ संपल्यानंतर त्यांना पेन्शनची सुविधा दिली जाते. संसद सदस्य म्हणून केलेल्या सेवेनुसार त्यांना निवृत्तीनंतर आर्थिक लाभ मिळतात. तसेच काही इतर सुविधांचाही लाभ नियमांनुसार दिला जातो.

सुविधांबाबत मतभेद

दरम्यान, खासदारांना मिळणाऱ्या सुविधांबाबत समाजात वेगवेगळी मते आहेत. काहींच्या मते जनतेचे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या लोकप्रतिनिधींना प्रभावी कामकाजासाठी या सुविधा आवश्यक आहेत. मात्र, काही जणांच्या मते बदलत्या काळानुसार या सुविधांचे पुनर्मूल्यांकन होणे गरजेचे आहे.

अखेरीस, खासदारांना दिल्या जाणाऱ्या वेतन, भत्ते आणि सुविधा या त्यांच्या संसदीय जबाबदाऱ्या प्रभावीपणे पार पाडण्यासाठी आहेत. मात्र, या सुविधांबाबतची चर्चा आणि मतमतांतरे भविष्यातही कायम राहण्याची शक्यता आहे.

तुकाराम मुंडेंच्या कार्यशैलीची प्रेरणा; बीडमध्ये शेतकऱ्यांचा मोठा निर्णय, दुधाचा दर ₹80 प्रति लिटर