विशेष शोधनिबंध: महाराष्ट्राच्या राजकारणातील नवे वळण आणि धोरणात्मक बदलांचा सखोल आढावा

मुंबई: महाराष्ट्राच्या राजकारणात सध्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या फैरी झाडल्या जात असतानाच, राज्य सरकारने घेतलेले काही धोरणात्मक निर्णय राज्याच्या आगामी समाजकारणाची दिशा ठरवणारे ठरत आहेत. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नुकत्याच दिलेल्या एका मुलाखतीत आणि पत्रकार परिषदेत राज्यातील ज्वलंत प्रश्नांवर सरकारची भूमिका स्पष्ट केली. यामध्ये प्रामुख्याने ५६ लाख शेतकऱ्यांच्या कर्जमाफीचा विस्तार, स्पर्धा परीक्षांमधील पारदर्शकता, एसटी महामंडळाचे पुनरुज्जीवन आणि मुंबईवरील दहशतवादी हल्ल्यासंदर्भातील धक्कादायक खुलासे यांचा समावेश आहे.

शेतकरी कर्जमाफी: ५६ लाख कुटुंबांना दिलासा देणारा ऐतिहासिक निर्णय

राज्यातील शेती आणि शेतकरी हा नेहमीच राजकारणाचा केंद्रबिंदू राहिला आहे. सरकारने जाहीर केलेल्या कर्जमाफी योजनेत आता मोठ्या बदलांची घोषणा करण्यात आली आहे. फडणवीस यांच्या मते, यापूर्वीच्या योजनांमध्ये काही तांत्रिक त्रुटींमुळे अनेक पात्र शेतकरी मदतीपासून वंचित राहत होते. विशेषतः ज्यांनी नियमितपणे कर्जाचे हप्ते भरले आहेत, अशा शेतकऱ्यांना ‘प्रोत्साहनपर’ लाभ मिळवून देण्यासाठी सरकारने निकषांमध्ये शिथिलता आणली आहे.

सोनम वांगचूक यांचे १७ व्या दिवशीही उपोषण सुरू; प्रकृती चिंताजनक, सरकार मौन का बाळगून आहे?

सत्ताधारी पक्षाच्या आमदारांनी केलेल्या विनंतीनुसार, आता २ लाख रुपयांपर्यंतची कर्जमाफी आणि ५० हजार रुपयांपर्यंतचे प्रोत्साहनपर अनुदान देण्यासाठी २०२५-२६ च्या आर्थिक वर्षाचे निकष ग्राह्य धरले जाणार आहेत. या निर्णयामुळे राज्यातील जवळपास ५६ लाख शेतकऱ्यांना थेट फायदा होणार असल्याचा दावा सरकारने केला आहे. हा निर्णय केवळ आर्थिक नसून, आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर ग्रामीण मतदारांना आकर्षित करणारा एक मोठा राजकीय डावपेच म्हणूनही पाहिला जात आहे.

पेपरफुटी रोखण्यासाठी ‘प्रो-ॲक्टिव्ह’ पाऊल: राहुल गांधींना प्रत्युत्तर

देशभरात गाजत असलेल्या पेपरफुटीच्या मुद्द्यावरून काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी सरकारवर टीका केली होती. या टीकेला उत्तर देताना फडणवीस यांनी महाराष्ट्रातील तपास यंत्रणांच्या कामगिरीचे समर्थन केले. “पेपर फुटल्यानंतर कारवाई करण्यापेक्षा, पेपर फुटण्यापूर्वीच गुन्हेगारांच्या मुसक्या आवळणे ही सरकारची तत्परता आहे,” असे त्यांनी स्पष्ट केले.

महाराष्ट्र पोलिसांनी आंतरराज्य टोळ्यांचा पर्दाफाश करून ही परीक्षा पुढे ढकलण्याचा निर्णय घेतला, जेणेकरून विद्यार्थ्यांचे नुकसान टाळता येईल. ज्या विद्यार्थ्यांचे वयाचे निकष या विलंबामुळे धोक्यात आले आहेत, त्यांना वयोमर्यादेत सवलत देण्याबाबतही सरकारने सकारात्मक पाऊल उचलले आहे. राहुल गांधींच्या माहितीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करताना फडणवीस यांनी सूचित केले की, केवळ सोशल मीडियावरून टीका करण्यापेक्षा जमिनीवरील वस्तुस्थिती समजून घेणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्र राजकारणात महाभूकंप? शरद पवारांची राष्ट्रवादी एनडीएच्या वाटेवर?

एसटी महामंडळाचा ‘कायापालट’ की खासगीकरण?

एसटी महामंडळाच्या जमिनी खासगी बिल्डरांच्या घशात घातल्या जात असल्याचा आरोप कामगार संघटनांकडून केला जात आहे. मात्र, फडणवीस यांनी हा ‘पीपीपी’ (Public-Private Partnership) मॉडेलचा भाग असल्याचे स्पष्ट केले. एसटी महामंडळाच्या मोकळ्या जागांचा वापर करून तेथे व्यावसायिक संकुले किंवा बस स्थानकांचे आधुनिकीकरण करण्याचा हा ‘लॉन्ग टर्म डेव्हलपमेंट’ प्लॅन आहे.

महत्त्वाची बाब म्हणजे, या जमिनींची मालकी सदैव एसटी महामंडळाकडेच राहणार असून, त्या केवळ दीर्घकालीन लीजवर (भाडेतत्त्वावर) दिल्या जाणार आहेत. एसटी महामंडळ सध्या मोठ्या आर्थिक तोट्यात आहे. हा तोटा भरून काढण्यासाठी आणि प्रवाशांना जागतिक दर्जाच्या सोयीसुविधा देण्यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे सरकारने सांगितले आहे. विरोधकांनी केवळ विरोधासाठी विरोध न करता, महामंडळाला नफ्यात आणण्यासाठी पर्यायी मार्ग सुचवावेत, असे आव्हानही त्यांनी दिले.

इगतपुरी बाहुली धरण थरार: पर्यटकांचा ३० किमी पाठलाग करून जीवघेणा हल्ला; नाशिकमधील पर्यटन सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर

२६/११ हल्ल्याबाबत नवीन वादंग: आर.व्ही.एस. मणी यांचा खुलासा

माजी गृहसचिव आर.व्ही.एस. मणी यांनी २००८ च्या मुंबई दहशतवादी हल्ल्याबाबत (२६/११) केलेल्या विधानामुळे राजकीय वर्तुळात खळबळ माजली आहे. आयएसआय आणि तत्कालीन सत्ताधारी पक्षाच्या संदर्भातील हा खुलासा अत्यंत गंभीर असल्याचे फडणवीस म्हणाले. त्यांनी आठवण करून दिली की, त्या काळातही त्यांनी विधानसभेत गुप्तचर यंत्रणांच्या अपयशाबाबत आणि संशयास्पद हालचालींबाबत प्रश्न उपस्थित केले होते. या प्रकरणाची सखोल चौकशी होणे गरजेचे असून, देशाच्या सुरक्षेशी संबंधित हा विषय असल्याने तो गांभीर्याने घेतला जात आहे.

रामरक्षा आणि राजकीय भक्ती: उद्धव ठाकरेंवर निशाणा

नाशिकमध्ये उद्धव ठाकरे यांनी पुकारलेल्या ‘रामरक्षा’ आंदोलनावर फडणवीस यांनी मिश्किल टिप्पणी केली. “राजकीय हेतूने रामाचे नाव घेणे आणि प्रत्यक्षात रामरक्षेचे ज्ञान नसणे हे हास्यास्पद आहे,” असे ते म्हणाले. उद्धव ठाकरे हे वैफल्यग्रस्त झाल्यामुळे अशा प्रकारची आंदोलने करत असल्याची टीका त्यांनी केली. ‘हिंदुत्व’ या मुद्द्यावरून शिवसेनेच्या दोन्ही गटांत सुरू असलेला संघर्ष या निमित्ताने पुन्हा एकदा चव्हाट्यावर आला आहे.

बेट्याला नंबर लावता येईना…बाप मात्र ‘दस’ नंबरी!