कायद्याच्या रक्षकाचे ‘दुसरे’ पाऊल कायद्याच्या कचाट्यात: नांदेडच्या पोलिसाचा लग्नमंडपातील थरार आणि पहिल्या पत्नीचा संघर्ष

हिंगोली/नांदेड: समाजात कायदा आणि सुव्यवस्था राखण्याची जबाबदारी ज्यांच्या खांद्यावर असते, जेव्हा तेच कायद्याची पायमल्ली करतात, तेव्हा समाजाचा विश्वास डळमळीत होतो. अशीच एक संतापजनक घटना हिंगोली जिल्ह्यातील वसमतमध्ये उघडकीस आली आहे. नांदेड पोलीस दलात कार्यरत असलेल्या एका पोलीस कर्मचाऱ्याने आपली पहिली पत्नी आणि दोन वर्षांची मुलगी असताना, कायदेशीर घटस्फोट न घेता दुसरे लग्न करण्याचा घाट घातला. केवळ लग्नच केले नाही, तर हे लग्न रोखण्यासाठी आलेल्या पहिल्या पत्नीला आणि चिमुकलीला लग्नमंडपातच नातेवाइकांसमोर बेदम मारहाण केली. या घटनेने पोलीस दलाची प्रतिमा मलिन झाली असून, कौटुंबिक हिंसाचार आणि ‘द्विपत्नीत्व’ (Bigamy) या विषयावर पुन्हा एकदा गंभीर चर्चा सुरू झाली आहे.

नेमकं प्रकरण काय? (काय घडलं?)

मिळालेल्या माहितीनुसार, नांदेड पोलीस दलातील प्रशांत गजभारे या कर्मचाऱ्याचा २०१२ मध्ये शारदा गजभारे यांच्याशी प्रेमविवाह झाला होता. त्यांना दोन वर्षांची एक मुलगी आहे. मात्र, गेल्या काही काळापासून या दांपत्यामध्ये कौटुंबिक कारणावरून वाद सुरू होते. या वादाचा फायदा घेत प्रशांतने आपल्या पहिल्या पत्नीला कोणतीही कल्पना न देता आणि कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण न करता दुसरे लग्न ठरवले. ५ जुलै रोजी शारदा यांना फेसबुकच्या एका पोस्टवरून समजले की, त्यांचे पती दुसऱ्या एका महिलेशी विवाह करत आहेत. ही बातमी त्यांच्यासाठी धक्कादायक होती.

पंढरपूर वारी २०२६: सासवड-जेजुरी मार्गावर वारकऱ्यांना चिरडले; ४ मृत्यू, ५ जखमी; अपघाताचे थरारक वास्तव

लग्ममंडपातील तो ‘काळा’ रविवार

रविवारी वसमत येथील ‘कृष्ण मंगल कार्यालयात’ लग्नाची लगबग सुरू होती. प्रशांत गजभारे नवरदेवाच्या वेशात बोहल्यावर चढण्याच्या तयारीत होता. दरम्यान, आपली दोन वर्षांची मुलगी आणि काही नातेवाइकांना घेऊन शारदा तिथे पोहोचल्या. त्यांनी भर मंडपात पतीला जाब विचारला की, “पहिली पत्नी जिवंत असताना आणि घटस्फोट झालेला नसताना तुम्ही दुसरे लग्न कसे करू शकता?”

हा प्रश्न विचारताच, कायद्याची वर्दी मिरवणाऱ्या प्रशांतचा संयम सुटला. त्याने तिथेच शारदा यांना लाथाबुक्क्यांनी मारहाण करण्यास सुरुवात केली. धक्कादायक म्हणजे, या मारहाणीत प्रशांतचे इतर नातेवाईकही सामील झाले. भर मंडपात एका महिलेला मारहाण होत असताना तिथे उपस्थित असलेले शेकडो वऱ्हाडी केवळ प्रेक्षक बनून हा तमाशा पाहत राहिले. माणुसकीला काळीमा फासणाऱ्या या घटनेत शारदा यांचा हात फॅक्चर झाला असून त्यांच्या लहान मुलीलाही दुखापत झाली आहे.

महाराष्ट्र मान्सून अपडेट: जुलैच्या मध्यावर पाऊस अचानक का गायब झाला? अलनिनो की चक्रीवादळ? वाचा सविस्तर विश्लेषण

कायदेशीर बाजू: १३ जणांवर गुन्हे दाखल

याप्रकरणी वसमत शहर पोलीस ठाण्यात गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे. पीडित पत्नीच्या तक्रारीवरून पोलिसांनी मुख्य आरोपी प्रशांत गजभारे याच्यासह मारहाणीत सहभागी असलेले त्याचे १२ नातेवाईक, अशा एकूण १३ जणांविरुद्ध विविध कलमान्वये गुन्हा नोंदवला आहे. यामध्ये भारतीय दंड संहितेच्या (आताच्या बीएनएसच्या तरतुदींनुसार) गंभीर कलमांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, मारहाण करणाऱ्यांमध्ये राज्य राखीव पोलीस दलातील (SRPF) एका कर्मचाऱ्याचेही नाव समोर येत असल्याने खळबळ उडाली आहे.

ही घटना महत्त्वाची का? (Public Significance)

१. वर्दीची शिस्त: पोलीस दलात काम करणाऱ्या व्यक्तीकडून नैतिक आणि कायदेशीर आचरणाची अपेक्षा असते. अशा घटनांमुळे संपूर्ण खात्यावर प्रश्नचिन्ह उपस्थित होतात. २. स्त्री सुरक्षा आणि कायदेशीर हक्क: हिंदू विवाह कायद्यानुसार पहिली पत्नी जिवंत असताना दुसरे लग्न करणे हा गंभीर गुन्हा आहे. तरीही सुशिक्षित व्यक्ती अशा प्रकारचे धाडस करतात, हे सामाजिक अधोगतीचे लक्षण आहे. ३. मुका प्रेक्षक बनलेला समाज: भर मंडपात एका महिलेला मारले जात असताना कोणीही मदतीला धावून न येणे, ही समाजाची संवेदनशीलता संपल्याची खूण आहे.

पार्थ पवार आणि कायनात धर विवाहबंधनात? २९ जुलैला रंगणार साखरपुड्याचा सोहळा; जाणून घ्या कोण आहे ‘पवारांची’ नवी सून

पार्श्वभूमी आणि कायदेशीर संदर्भ

भारतीय कायद्यानुसार, विशेषतः ‘हिंदू विवाह कायदा १९५५’ च्या कलम ५ आणि ११ नुसार, जोडीदाराचा घटस्फोट झालेला नसेल किंवा तो जिवंत असेल, तर दुसरे लग्न अवैध ठरते. तसेच, भारतीय दंड संहितेचे कलम ४९४ (IPC 494) नुसार, द्विपत्नीत्वासाठी ७ वर्षांपर्यंतच्या कारावासाची तरतूद आहे. या प्रकरणात केवळ दुसरे लग्नच नाही, तर ‘कौटुंबिक हिंसाचार’ (Domestic Violence) आणि ‘गंभीर दुखापत’ पोहचवणे, हे गुन्हेही दाखल झाले आहेत.

प्रशासकीय परिणाम काय होऊ शकतात?

प्रशांत गजभारे हा सरकारी नोकरीत (पोलीस दलात) असल्याने, त्याच्यावर आता केवळ पोलीस कारवाईच नाही, तर विभागीय चौकशीची (Departmental Inquiry) टांगती तलवार आहे. सरकारी सेवा नियमांनुसार (Service Rules), नैतिक अध:पतन किंवा गुन्हेगारी प्रकरणात अडकलेल्या कर्मचाऱ्याला निलंबित किंवा बडतर्फ केले जाऊ शकते. नांदेड पोलीस अधीक्षक या प्रकरणी काय भूमिका घेतात, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.

जेजुरी वारकरी अपघात: भक्तीच्या वाटेवर काळजाचा थरकाप; ३ महिलांचा मृत्यू, सुनेत्रा पवारांकडून मदतीची घोषणा आणि सुरक्षेचा गंभीर आढावा

नागरिकांसाठी याचा अर्थ काय?

अशा घटनांमधून नागरिकांनी दोन गोष्टी समजून घेणे आवश्यक आहे. पहिली म्हणजे, कोणीही कायद्यापेक्षा मोठा नाही, मग तो पोलीस असो वा अन्य कोणी. दुसरी म्हणजे, कौटुंबिक वादात कायदेशीर मार्ग स्वीकारणे हाच एकमेव पर्याय असतो. रागाच्या भरात किंवा लपूनछपून केलेले कृत्य केवळ कौटुंबिक आयुष्यच नाही, तर करिअरही उद्ध्वस्त करू शकते.