सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाने पेटली ठिणगी; राज ठाकरेंची मैदानात एन्ट्री आणि भाजपच्या ‘अमर्याद सत्ते’वर थेट प्रहार

मुंबई: देशातील शिक्षण व्यवस्थेचे विदारक वास्तव आणि लडाखच्या अस्तित्वाचा लढा देणारे ‘रिअल लाईफ हिरो’ सोनम वांगचुक यांच्या आंदोलनाने आता महाराष्ट्राच्या राजकारणातही मोठे वळण घेतले आहे. वांगचुक यांच्या आमरण उपोषणाचा आज १९ वा दिवस असून, त्यांच्या खालावत्या प्रकृतीबद्दल चिंता व्यक्त करत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी केंद्र सरकार आणि भारतीय जनता पक्षावर घणाघाती टीका केली आहे. “आम्हाला कोणी प्रश्न विचारायचे नाहीत, हा जो एक वेगळाच ‘मात’ भाजपला आला आहे, तो लोकशाहीसाठी घातक आहे,” अशा शब्दांत राज ठाकरेंनी सत्तेच्या उन्मादावर बोट ठेवले आहे.

श्रीरामपूर हत्या प्रकरणाने महाराष्ट्र हादरला: आकाश दुबे हत्येमागे नेमके कोण? ‘बेग टोळी’ आणि राजकीय कनेक्शनचा सविस्तर शोध

काय आहे नेमकी घटना?

लडाखला केंद्रशासित प्रदेश जाहीर केल्यानंतर तिथल्या स्थानिक लोकांच्या जमिनींचे संरक्षण, दोन लोकसभा मतदारसंघांची मागणी आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे देशातील शिक्षण क्षेत्रात गाजत असलेल्या ‘नीट’ (NEET) परीक्षेतील घोटाळ्यावरून सोनम वांगचुक यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. केंद्रीय शिक्षण मंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत वांगचुक सध्या उपोषणाला बसले आहेत. त्यांच्या या आंदोलनाला पाठिंबा देताना राज ठाकरेंनी सोशल मीडियाच्या माध्यमातून केंद्र सरकारच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले आहे. वांगचुक यांची प्रकृती चिंताजनक होत असतानाही सरकार ढिम्म हलत नसल्याचे पाहून राज ठाकरेंनी संताप व्यक्त केला आहे.

भाजप आणि वांगचुक: सोयीच्या राजकारणाचा प्रवास

राज ठाकरेंनी आपल्या भूमिकेत एका महत्त्वाच्या कालखंडाचा उल्लेख केला आहे. २०१८ साली केंद्र सरकारने आयोजित केलेल्या ‘री-इन्व्हेस्ट’ (REINVEST) कॉन्फरन्समध्ये सोनम वांगचुक यांना सन्मानाने बोलावण्यात आले होते. त्यावेळी वांगचुक यांचे अपारंपरिक ऊर्जेतील कार्य भाजपसाठी कौतुकाचा विषय होते. राज ठाकरे म्हणतात की, “जोपर्यंत एखादी व्यक्ती त्यांच्या सोयीची असते, तोपर्यंतच भाजपला ती प्रिय असते.” लडाखला स्वतंत्र प्रदेश घोषित केल्यावर वांगचुक यांनीही सुरुवातीला सरकारचे कौतुक केले होते. मात्र, कालांतराने लडाखच्या जमिनींचे हक्क आणि तिथल्या स्वायत्ततेबाबत सरकारने दिलेली आश्वासने हवेत विरली, तेव्हा वांगचुक यांना सरकारचे ‘अस्वच्छ हेतू’ लक्षात आले, असा दावा ठाकरेंनी केला आहे.

 सोनम वांगचूक यांचा 2 दिवसात मृत्यू ओढवू शकतो, दिल्ली हायकोर्टात याचिका दाखल

पेपरफुटीचे सत्र आणि व्यवस्थेचा ‘निर्ढावलेपणा’

राज ठाकरेंनी केवळ वांगचुक यांच्या प्रकृतीवरच भाष्य केले नाही, तर देशातील शिक्षण व्यवस्थेच्या ढासळत्या स्तरावरही ताशेरे ओढले आहेत. मध्य प्रदेशातील गाजलेल्या ‘व्यापम’ घोटाळ्यापासून ते अलीकडच्या ‘नीट’ परीक्षेतील पेपरफुटीपर्यंतचा संदर्भ त्यांनी दिला आहे. शिक्षकांच्या भरती प्रक्रियेत होणारे गैरप्रकार हे सर्व भाजपच्या सत्ताकाळातच का होतात? आणि इतके मोठे घोटाळे होऊनही सरकार किंवा संबंधित मंत्री इतके निर्ढावल्यासारखे का वागतात? असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला आहे.

याचे उत्तर देताना राज ठाकरे म्हणतात की, “निवडणुकांमध्ये विविध क्लृप्त्या लढवून मिळवलेले यश हे लोकांनी दिलेली ‘मुकसंमती’ आहे, असे सत्ताधाऱ्यांना वाटते. सर्व यंत्रणा हाताशी असल्याने आपल्याला कोणीही जाब विचारू शकत नाही, ही अहंकारी भावना सध्याच्या सरकारमध्ये निर्माण झाली आहे.”

‘स्क्रीन’च्या बाहेर येण्याचे आवाहन

महाराष्ट्रातील तरुणांना आणि नागरिकांना उद्देशून राज ठाकरेंनी एक गंभीर इशारा दिला आहे. “लोक सध्या मोबाईल आणि टीव्हीच्या स्क्रीनमध्ये अडकले आहेत. लोकांनी या स्क्रीनच्या बाहेर येऊन सजग होण्याची गरज आहे. जर तुम्ही प्रश्न विचारले नाहीत, तर तुमचा संताप आणि त्रास चिरडण्यासाठी हे सरकार मागे-पुढे पाहणार नाही,” असे त्यांनी नमूद केले. सध्या समाजात जी एक प्रकारची ‘तणावयुक्त शांतता’ जाणवत आहे, ती भविष्यात ‘स्मशान शांतते’कडे नेली जाऊ शकते, अशी भीतीही त्यांनी व्यक्त केली आहे.

फडणवीसांची चौफेर टोलेबाजी: शेतकऱ्यांसाठी मोठी घोषणा आणि विरोधकांच्या आरोपांचा समाचार

या घटनेचे महत्त्व आणि परिणाम काय?

सोनम वांगचुक यांचे आंदोलन हे केवळ एका व्यक्तीचे किंवा लडाखचे राहिले नसून ते देशातील पारदर्शक व्यवस्थेसाठीचे प्रतीक बनले आहे. राज ठाकरेंनी या आंदोलनाला दिलेल्या पाठिंब्यामुळे महाराष्ट्रातील तरुणांमध्ये ‘नीट’ घोटाळ्याबाबतचा रोष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता आहे. १. विद्यार्थ्यांवर परिणाम: ‘नीट’ घोटाळ्यामुळे लाखो विद्यार्थ्यांचे भविष्य टांगणीला लागले आहे. वांगचुक यांची शिक्षण मंत्र्यांच्या राजीनाम्याची मागणी विद्यार्थ्यांच्या भावनांचे प्रतिनिधित्व करते. २. राजकीय परिणाम: आगामी विधानसभा निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राज ठाकरेंनी भाजपच्या विरोधात घेतलेली ही आक्रमक भूमिका महायुतीच्या राजकारणात खळबळ उडवणारी ठरू शकते. ३. प्रशासकीय संदर्भ: पेपरफुटी रोखण्यासाठी केंद्राने कठोर कायदे आणले असले तरी, अंमलबजावणीतील त्रुटींमुळे जनमानसात अविश्वासाचे वातावरण आहे.

पुढे काय होऊ शकते?

सोनम वांगचुक यांच्या उपोषणाचा आजचा १९ वा दिवस अत्यंत कळीचा आहे. जर त्यांच्या प्रकृतीत अधिक बिघाड झाला, तर देशात जनआंदोलनाचा भडका उडू शकतो. राज ठाकरेंनी ‘मैदानात उतरण्याचा’ दिलेला इशारा हा मनसेच्या कार्यकर्त्यांना सक्रीय करण्यासाठी पुरेसा आहे. येत्या काळात भाजपचे घटक पक्ष या टीकेला कसे उत्तर देतात आणि केंद्र सरकार वांगचुक यांच्या मागण्यांवर काय पाऊल उचलते, याकडे संपूर्ण देशाचे लक्ष लागले आहे.

महाराष्ट्र राजकारणात महाभूकंप? शरद पवारांची राष्ट्रवादी एनडीएच्या वाटेवर?

Timeline: सोनम वांगचुक आणि भाजप सरकारचा संघर्ष

• २०१८: केंद्र सरकारच्या ‘REINVEST’ परिषदेत वांगचुक यांना निमंत्रण आणि सन्मान.
• २०१९: लडाखला केंद्रशासित प्रदेशाचा दर्जा, वांगचुक यांच्याकडून निर्णयाचे स्वागत.
• २०२०-२३: ६ व्या परिशिष्टाच्या (6th Schedule) मागणीसाठी आणि लडाखच्या स्वायत्ततेसाठी वांगचुक यांचे छोटेखानी लढा.
• मार्च २०२४: लडाखच्या हक्कासाठी २१ दिवसांचे ‘क्लायमेट फास्ट’.
• अलीकडे: नीट (NEET) परीक्षा घोटाळा आणि शिक्षण मंत्र्यांच्या राजीनाम्यासाठी आमरण उपोषण सुरू.
• १९ वा दिवस: राज ठाकरेंकडून उपोषणाला जाहीर पाठिंबा आणि भाजपवर कडक टीका.